Data złożenia: 8 stycznia 2026 r. Etap legislacyjny: ustawa oczekuje od 13 lutego 2026 roku na pierwsze czytanie w Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej, nie ma również stanowiska rządu.
Projekt dotyczy zmian w sposobie naliczania tzw. potrzeb ekologicznych samorządów, czyli środków finansowych przekazywanych gminom i innym JST za obecność na ich terytorium obszarów prawnie chronionych. Głównym celem projektu jest zwiększenie wsparcia finansowego dla gmin, na których terenie znajdują się parki narodowe oraz rezerwaty przyrody, a jednocześnie ograniczenie preferencji dla form ochrony o słabszym reżimie ochronnym.
Projekt wychodzi z założenia, że gminy posiadające najbardziej restrykcyjne formy ochrony przyrody mają często ograniczone możliwości inwestycyjne i rozwojowe, dlatego powinny otrzymywać wyższe rekompensaty finansowe od państwa.
Projekt przewiduje miedzy innymi:
W praktyce projekt ma zwiększyć dochody wielu gmin położonych na terenach parków narodowych i rezerwatów przyrody, które często mierzą się z ograniczeniami dotyczącymi inwestycji, budownictwa czy działalności gospodarczej. Projekt wpisuje się w szerszą dyskusję o tym, jak pogodzić skuteczną ochronę przyrody z rozwojem lokalnym oraz jak sprawiedliwie rekompensować samorządom koszty wynikające z obecności obszarów chronionych.
Całość procesu legislacyjnego pod adresem: https://sejm.gov.pl/Sejm10.nsf/PrzebiegProc.xsp?nr=2198&fbclid=IwY2xjawSFgvhleHRuA2FlbQIxMABicmlkETBzS0VkOVk4czJMNlBKTElzc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHjgsG1IMIp878RSYwS__FvuLdhFGhb31aCCgXuHDC6rzvjfruiByCd7SGXTo_aem_RW7gBqgxQTM7usVAn7nyVw